Arkiv

CQD-Kalender

november 2017
S M T O T F S
« mai    
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

Kategori

Kultur

Nasjonaldagen i England!

Video (over). England i dag 23. april. Folketoget i høve nasjonaldagen.

Du verden kva er det som skjer i  verden? Kan det vere at engelskmennene og har tatt til å feira nasjonaldagen sin?

Då eg var ny til lands skreiv eg eit innlegg i avisa Hitra Frøya. Dette var året 1993. Eg hadde nett overstått min andre 17. mai, og med rette følte misunning då eg såg alle barnetoga og flagga.

Medan den norske dagen vel kunne vere unik i dag fortalde far min at då han var ung gjekk dei i tog også i England. Tidlegare skal dette ha vore stor tradisjon. Dagen het Empire Day og det var like mange flagg å sjå som eg hadde opplevd på nasjonaldagen her. Dette nemnde eg og i fjor då eg skreiv om vår eigen 17. mai.

Englands nasjonaldag er då i dag den 23. april. I fjor var det ein heller vemodig dag for oss som gjekk på Adwick Ungdomsskule, då det var denne dagen at han vart jamne med jord. Rett overfor hovudinngangen hadde skulen min to svære flaggstenger. Då det godt kan tenkjast at desse ein gong vart brukt nett til å flagge på slike dagar skreiv eg altso i bloggen min – om ironien dei vart lagt i grus på sjølvaste dagen til sankt George – nasjonaldagen til England!

Så var det då ikkje noko spesielt eg hugsar frå min barndom, og heller ikkje skulle det vere noko underleg at dei jobba den dagen i fjor for å rive ein skule. Dagen var då som alle andre dagar i året…. og så kan det sjå ut til at no er noko er i ferd med å forandre seg. Om dette er ein reaksjon til at skottane kan komme til å lausrive seg i år veit eg ikkje, men no går visst engelskmenn og i tog!

Ikkje nok med det, men flagget til England er i motsetnad til og attpåtil meir synleg enn det britiske flagget folk flest tenkjar på når dei reiser på ein Londonstur. Før eg vart norsk flagga eg med dette flagget. Då var det ikkje alle som viste kva det var ein gong. Tida forandrar seg!

Lødingen – på svart og kvitt!

Sand

Stranda i Lødingen på sommarstid

Eg har starta denne gruppa på fjesboka. Her finst det svartkvite bilete av kommunen vår.

Det er noko spesielt med svart og kvitt. Til dømast nokre bilete eg vart sendt i januar. Desse kjem ifrå arkivet til ungdomsskulen eg gjekk på (han vart jamna med jord i fjor). Dei fleste er svartkvite. At fargene manglar ser hjernen min heilt bort ifrå! Eg vert fanga og dregen inn i bileta og inne i den forsvunne skuleverda mi. Eg «ser» fargene til skuleuniformene våre like klart som om dei faktisk vart synlege. Hadde bileta vore i farge hadde ikkje denne opplevinga vore like sterk.

Eg fekk ideen for gruppa mi frå ei anna gruppe. Ho heiter «Doncaster Today in Black and White». Når ein arbeider i svart og kvitt vert ein samstundes meir oppteken av sjølve objekta som vert avbilda. Ian Barber, som starta den engelske gruppa, talar om å sjå det ein skal teke bilete av i hjernens auga – eller som det heiter på godt engelsk, at ein brukar «previsualisation» (eg trur me held oss til norsk!). For det som er viktig med all fotografi, anten han er farge eller svartkvit, er det at dette ikkje handlar om verkelegheita; det handlar heller om ei framstilling av verkelegheita, eller ei tolking av ho. Dette gjeld særleg når det er svart og kvitt.

Med svart og kvit er at ein også kan bruke farge – for effekt.

Eg er glad i Lødingen. Eg kom hit fyrst for tjue år sidan, og gløymte aldri denne plassen då eg jobba andre sted i landet vårt. Ikkje mindre glad vart eg då eg kom attende for to og eit halvt år sidan, men eg ser alle forandringane det har vore og kjenner vemodet over alt som er lagt ned. No veit me og at mykje talar for at det vert kommunesamanslåing om ikkje så lang tid, og Lødingen Kommune vil såleis verte historie. Svartkvitt egner seg spesielt godt til å dokumentere alt dette. Eg meiner det skal og dokumenterast fordi det kjem til å vere slutten på det som ein gong var eit viktig knutepunkt og eit politisk sentrum i Nord Noreg.

Med svart og kvitt vert ein teke inn i ei anna verkelegheit. På ein annen måte enn med fargebilete sluttar sjølve tidsomgrepet: grensa mellom notida og fortida vert uklar eller borte. Det var dette eg skreiv om i Yorkshire Viking (engelskbloggen min) i ein tidligare post om det gamle fortet på Nes. Det er nok difor eg har fått så sterke kjensler frå skulebileta eg har fått tilsendt. Hjernen ser bort ifrå at det ikkje er farger, og når du ser på svartkvite bilete set han inn det som manglar…. både av fargen og røynsler. Altso finn du deg då inne i bildet og inne i den andre verkelegheita. Når ein tek bilete av vakthuset og bommen på Nes kunne ein nesten tru det framleis var ein soldat på huset, då notida og fortida går inn i kvarandre på svartkvite bilete.

Som du ser frå eksempelet over går det paradoksalt an å bruke farge. Som me tidligare har kommentert handlar ikkje fotografi om verkelegheit, men ei framstilling eller tolking av ho. Me leiker med verkelegheita og det me oppfattar. Sjå på denne filmen (fra Schindler’s List) her for eit godt eksempel av denne teknikken.

Eg vonar gruppa vår vert sett pris på, og at fleire kjem til å bruke han til å dokumentere alt me har som gjør Lødingen til vår litle Lødingen! Det kan vere eit hus, det kan vere ei kyrkje eller ein skule. Det kan vere eit fjell, ein bekk eller ei strand. Uansett vonar eg at me saman kan dokumentere den fine plassen som me bur. Då har me det – på svart og kvitt!

 

Attende til Finnsnes i Propria

Propria

Propria – noko eg definerer som klebunadar som ikkje er, men som liknar uniform når dei brukast saman

August i fjor kom Jon Blamire til Lødingen. Me heldt konsert til inntekt for kyrkjelyden vår.

Som Jon no seier på sin blogg var dette starten på eit samarbeid. No skal eg attende til Finnsnes. Han omtaler det svartkvite i Yorkshire Viking (og sjølvsagt denne systerbloggen CQD). Sjølvsagt er dette berre ein halvsanning: bloggane mine reserverer seg retten til å bruke farger, men sjølv når eg held meg til den vanlege utsjånaden er ikkje dette strengt talt svartkvit. Fargene som brukast kjem ifrå den gamle skuleuniforma mi. Eg kan og bruke grønt!

Heilt ifrå den fyste tida mi til lands har eg hatt vane for å bruke skuleslipset mitt til spesielle omstende. Eg gjorde det i august til konserten vår. Så har eg tradisjon for å ta det i bruk på julaftan. Eg kjem truleg til å gjere det når eg speler på Finnsnes. Men eg har ei anna mogeligheit…

Skuleslipset er i svært bra tilstand, og det ynskjer eg sjølvsagt å halde fram med å ha. Då eg gjekk på den tidlegare Polytekniske skulen i Huddersfield brukte eg noko eg kalla for propria. Dette vil seie klesplagg som i og av seg sjølv ikkje er uniform – men som liknar ho under vise samanhenger om dei vert brukt saman med kvarandre.

No har eg skaffa meg tre slips med grønt, kvit og svart som liknar skuleslipset. Om eg brukar eit av desse slipsa med kvit skorte, og svart bukser er den resulterande bunaden det eg definerer som propria. Ein kan også sjå propria i fargene til bloggane mine.

 

 

 

Eit relikt i gåva!

An English Translation of this post is available for members of Yorkshire Viking Norway.
relikt

Denne pennen vart laga frå byggjevyrket til skulen min.

I dag vart eg verkeleg overraska. På ein god måte! Ei pakke venta på meg i posten.

Overraskinga mi vart ikkje mindre då eg opna ho. Eg hadde fått eit relikt! Ein venn eg korresponderer med i England, som gjekk på skulen som eg gjekk på – denne skulen eg jo har skrive så mykje om i desse bloggane mine – hadde sendt meg denne pennen i gåva. Han er laga av sjølvaste byggjevyrket som vart redda då skulen vart lagt i grus.

Det er vanskeleg å beskrive korleis eg følte meg då eg heldt treverket som ein gong huste klassene våre – dei same klassene som ein gong huste meg! Her kjem språket og ord for kort.

Men engelsk er i alle høve fattigare enn norsk om eg faktisk ville freiste å setje ord på dette. Ja, det var ikkje så lenge sidan eg diskuterte det norske ordet «vemod» i eit forum på fjesboka. Utruleg nok var dette forumet for tidligare elever av denne same skulen. Det er nettopp det ordet «vemodig» som eg ville ha brukt for mine kjensler i dag, sjølv om dette ikkje så veldig godt kan omsetjast over til engelsk. Då me diskuterte dette på forumet meinte Ken Cooke, som har ei formidable innsikt om Noreg, at ordet «vemod» og «vemodig» vart best omsett til «melancholy» på engelsk. Medan dette strengt talt er riktig, passar det likevel ikkje for kjenslene eg følte på kroppen i dag.

Eg følte ærekjensle og sorg samtidig. På norsk var eg vemodig, men eg var og noko meir. Det er rett og slett umogleg å beskrive dette. Denne kjensla var like sterk som ho og var merkeleg. Det gjer noko med meg bare eg ser på denne pennen, som er eit regelrett relikt frå skuledagane mine.

Eg kjem nok ikkje til å ta pennen min på jobben. Han kjem til å vere der eg bur for at han ikkje kjem bort…. mine pennar på arbeidsplassen har nemleg ein vane for det! Eg har allereie takka vennen min ved e-post, men eg skal sjølvsagt no sende ho att eit ordentleg takkebrev i posten.

Dette var verkeleg ei stor overrasking. Eg lyser fred over Adwick ungdomsskule sitt minne.

Juble mi sjel – eit nytt gutekor i Noreg!

Gutekor

Harstad gutekor – eit splittande nytt gutekor i Noreg

Desse to åra har eg vore grepen av depresjon – ikkje klinisk – men det som kjem frå ein viss resignasjon at «det berre er sånt til lands»…. at gutar ikkje syng i kor, og om dei gjer det så snakkar me eigentleg ikkje om «kor» sånn eg forstår omgrepet. Eg er oppvaksen i Storbritannia der det var stor tradisjon for dette. Legg merke til at eg bruka preteritumet! Om me ikkje skal rekna med dei «kora» som liknar dei aller fleste barnekora her til lands, anten dei kallar seg for «gospel» eller ikkje, så er det nesten inkje att av denne tradisjonen eg voks opp i.

Gutekoret

Ein klang eg har sakna sårt. Inntoget med gutekoret!

Det har gjort meg deprimert fordi eg røyner at kyrkjeleiinga heller ikkje vil ha gutekor…. i alle fall ikkje som eg forstår omgrepet: det der det ligg. Eg har ikkje lyst å seie så mykje om den stilen til dei fleste andre barnekora her i Noreg. Eg vert då berre skulda for å vere «aloof». Nei, eg har ikkje noko imot dei; det er berre ikkje den stilen eg brenner for. Saka er at, sånn eg diverre har oppfatta det i mange år, er den stilen eg likar og dei som vil fremme han medveten motarbeida. Ynskjer barnet ditt å syngje i barnegospel (slik alle kjenner det ordet over det store landet vårt) så vrimlar det av tilbod; ynskjer guten din å vere med på eit gutekor, er det noko anna. Det er cirka tjue gutekor i heile landet, om det er det.

Det har ikkje gjort det lettare for meg at mine eigne røynsler har styrka dette inntrykket. Eg veit om fleire gutekor, og fleire uheldige møte med kyrkjeleiingane (eg skal sjølvsagt ikkje nemne nokre konkrete eksemplar her), og ikkje minst om fleire gutekor som har vorte nedlagt. Eg presiserer «kor» som eg forstår omgrepet; det er tydeleg at mange forstår dette ordet annleis (og dimed ser dei ikkje problemet). Om nokon skulle skulde meg for å vere for kritisk til kyrkja Den norske har situasjonen vore like ille i England, om ikkje verre. Der veit eg nemleg om mange kor som har måtte takka seg, eller rettare sagt, har vorte tvinga til det.

Tenn Lys

Publikumet vart elleville då gutane hadde sunge «Tenn Lys»

Men det var så…. i dag vart sinnet mitt løft i fryd. Noreg har eit nytt gutekor! Ikkje berre det, men det er eit skipeleg kor som ligg an til å vere heilt topp. Desse gutane heldt julekonsert hjå oss i Lødingen Kyrkje.

Det er ikkje nokon kyrkjelyd som styrer dei; det er det private folk som gjer, og dei har og mektige forretningsfolk i ryggen. Eg trur dette må vere framtida om denne sjangeren i det heile teke skal overleve. I den engelske heimbyen min som har over 300,000 innbyggjarar var det ein gong gutekor nesten i kvar einaste kyrkjelyd – medan no i dag er det null (viss ein ikkje tek med dei «kor» som kallar seg «kor» sånn folk her i Noreg ser ut til å forstå det ordet).

med mannskoret

Gutane med Harstad Mannskor. Det er mannskoret som har støtta opprettinga av gutekoret.

Eg snakkar ikkje om kora i katedralane, men om tilbod til heilt vanlege gutar…. gutar til Ole og Kari Nordmann altso. Javisst finst det framleis Olavsgutar  og Sølvgutar, javisst finst det liknande i Storbritannia …. men eg saknar noko for kvardagsmenneska, og sønene deira. Då jubla sjela mi i kveld. Me har oss eit splittande nytt gutekor til lands. Lova vere Gud!

Merk kva eg seier. De kjem til å høyre mykje om dette nye koret. Det lover eg!