Arkiv

CQD-Kalender

november 2019
S M T O T F S
« mai    
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930

Kategori

Ymse

Då CQD gjerne handlar om dystre saker vert det skrive og om ymse andre ting. Då vonar eg det ikkje vert for mykje, rett og slett. Du kan lese nokre av desse andre tinga her.

Enn så lenge

Enn så lenge

Kommunegrensa til Lødingen Kommune – enn så lenge

Uttrykket «enn så lenge» kjem ifrå svensk. Fleire kjelder hevder at det er feil å bruke på norsk. Blant desse er korrekturavdelingen.no og Per Egil Hegge i Aftenposten, som kallar det for «svorsk».

No skal ikkje eg komme her og fortelje dei som alt er innfødde i dette landet kva som er rett norsk! Det vert litt feil. Men eg trur at i dette høvet tek desse feil lell.

Dei har vel rett logisk sett. At «enn så lenge» kjem frå «än så länge» på svensk slik Per Egil Hegge skriv er opplagd. Difor etter språkreglane vert det betre å seie inntil vidare på godt norsk, slik korrekturavdelingen.no råder.

Problemet er berre at det er mange ting som vert feil reint logisk. Skuleregelen at ein ikkje skal starta ei setning med eit bindeord som «men» eller «og» har sjølve Riksmålsforbundet lempa på. På engelsk vert det eigentleg feil å si «it’s me», men alle gjer det, akkurat som me gjer på norsk. Men på norsk kan du likevel bruka det som strengt tatt er rett («det er eg») utan å risikere at dei du snakkar med får latterkrampar. Seier du «it is I» på engelsk kan du nettopp hamne i denne situasjonen.

Eg synest reglar er viktige, og ikkje vil kasta dei utan grunn. Men «enn så lenge» no er vorte norsk, med eiga tyding. Det vert ikkje det same å seie inntil vidare. Det er fordi me brukar dette uttrykket ikkje berre om forhold som er inntil vidare men (og her har uttrykket fått ei spesiell tyding på folkemunnen) inntil vidare og noko meir. Eg tillét meg å definera dette, sidan andre synest ikkje å ha gjort det før meg.

Me seier enn så lenge om forhold som kan eller skal ta slutt, spesielt når desse hittil har vore permanente og spesielt når ein ottast eller ventar at desse same forholda kan ende. Ofte når ein brukar enn så lenge inneber det også store konsekvensar for nokon når det som me seier er til enn så lenge faktisk sluttar. For eksempel, om eg gjer ei mellombels avtale med ein musikkelev om å komme til kyrkja fordi skulen ikkje har funne nokre rom til undervisninga kunne eg godt ha skrive denne avtala har me inntil vidare. Her legg eg ikkje meir i det. Men om dårleg økonomi trugar stillinga mi, kan eg seie det er eg som er musikklærar enn så lenge.

Det er denne tydinga me må forstå når nokon talar om Statskyrkje – enn så lenge. Og det er denne tydinga som eg brukar no eg har byrja å dokumenta kommunen vår fotografisk, altso det som er Lødingen Kommune enn så lenge. Og då folk faktisk brukar dette uttrykket på denne måten – og det har så ei tyding som ikkje er identisk med inntil vidare – så må me då seie at det er rett og fullt godt norsk.

Ei pedagogisk oppgåve

Ivar Aasen

Ivar Aasen – nynorsksen far

Oppgåve. Omskriv dette til bokmål eller engelsk, ord for ord.

De som brukar nynorsk veit han ikkje er populær. Mange føretrekker bokmål, og ungdommar likar engelsk. Så vert det vanskeleg å forsvara han.

Kan henda kampen er tapt. At de berre må finne dykk i at nynorsken no forsvinn, alle de som likar han! Det vert i så fall trist. Dei som vil ha bokmål kan nemleg ikkje seia så mykje som de! Det er gjerne slik at det populære ikkje alltid er det beste. Det skal enkelt gå an å prove. Omset berre posten min på bokmål (eller engelsk)! Då kjem du til å oppdage du ikkje kan det!

Bokmålsfolka som tek imot denne oppmodinga kjem vist til å angre det. Medan dykkar mål kan seia alt som deira, kan ikkje deira seia alt som dykkar! Så vert dette deira problem då, ikkje dykkar!

Om du omset denne posten over til engelsk får du eit anna problem. Om du går på skulen kan du skrive dette ut som oppgåve slik at de kan lese ho ut i klassen, og så kan du sondere om de då forstår kvarandre.

Korleis svarar oppgåva di med oppfatninga dykkar, og svarar ho då med di?

Noko ligg på lur i lundane

Noko skjer

Dette er IKKJE teleløysing. Bartre døyr i regionen vår. Sjølv dei som er i potta takkar for seg.

Det skjer noko med bartrea våre. Dei døyr.

Nokon meiner det har med teleløysinga å gjere. Me har fått meldingar frå andre landsdelar og om hekkar og store grantre som døyr. Andre seier det er sopp. Så er det nokon som synest det må vere salt som vinterstormane har blåst i land. Eg trur det er ingen som veit.

Desse forklåringane vantar noko. Trea døyr overalt. Dei døyr i skogen, aleine, og attpåtil i potta! Om folk har lagt merke til at trea døyr – og mange har ikkje det til tross for den store tredauden – trur dei fleste at teleløysinga er årsaka. Dette kan vel ikkje verte tilfellet her?

Det er noko like «vakkert» som det er døyeleg. Trea som døyr vert fyrst misfarga, og tek du no ein tur ser trea i naturen nesten prektige ut – og det ville dei har vore hadde me ikkje visst at dei også kjem til å døy.

I Lødingen har me ein skogsti. Han er ubøteleg øydelagd allereie. Eg vart veldig glad i han, men eg ser at trea kjem ikkje att. Eg har alt spreidd bileta av denne skogstien på dei sosiale media. Uansett årsaka vert dette landet heilt bart om desse trea no skal fjernast, og det bør dei. Det er vanskeleg å greie ut om kor stort omfanget av dette er.

hekk

Dei døyr i hagane….

Dei som har hekk kan vel planta på nytt. Ute i naturen er det ikkje fullt så enkelt. Heile karakteren vert forandra.

Det er for eksempel nokre vakre vann opp ved Kåringen. Her døyr trea også. Snart vert ei naturperle borte.

Då me veit at i Jotunheimen dei framleis ikkje kan spise sopp og rein pga radioaktiviteten som kom ifrå Tsjernobyl – sjølv om atomulykka skjedde tusenvis kilometerar frå Norge – kan eg ikkje anna enn lure om Fukushima i Japan kan omsider ha fått noko innverknad. Media har visst nok fortalt oss om at reaktorane no er stengde, men me som les dei alternative media veit at situasjonen er alt anna enn under kontroll.

Eg har laga eit fotogalleri av dei sjuke trea våre. Du kan sjå det her. Eg synest at alle forklåringar me har fått så langt er spekulasjonar, og myndigheitene burde no ha undersøkt kva som skjer her. Om dette skjer med trea våre, kva skjer med oss menneske?

Kåringen

Desse trea på Kåringen har også vorte misfarga… og døyr.

 

Leirarar

Eg er oppgjeven! Nyleg las eg at kyrkja skal få tretten og ein halv millionar kroner til nettsider. Dette meiner eg er pengar som heller kunne ha vore brukt på andre ting.

Obs! Meiningar som er trykt opp i denne bloggen er mine eigne, og ikkje dei til kyrkjelyden eg jobbar i

Det vitnar og om uvitugskap om korleis Internettet virkar. Sjølv om mange kyrkjelyder betaler for dyre «løysningar» – eit ord som skurrar i øyra mine som «business speak» – er det fullt mogeleg å laga funksjonelle nettsider som inkje kostar. Me i Lødingen bruker WordPress-plattforma og etter mi meining er ho mykje betre enn nett dei «løysningane» som andre kyrkjelydar har valt.

No skal eg (som IT-ansvarleg) vedgå at me slit med å halde sida vår oppdatert. Uansett «løysninga» kyrkjelyden har, ligg jo ansvaret både på sokneborni og alle dei tilsette at dei faktisk bruker ho. Når dei av forskjellige årsaker ikkje gjer dette, og det ikkje er komme noko nytt til å leggje ut på sida…. ja, då hjelper det lite kor flott utsjånaden er!

Så spør eg korleis kjem dette til å verte noko betre no? Eller rettare sagt, kven er det som skal ha nytte av desse pengane som Staten løyver? Skal pengane brukast til å lønne nokon som jobbar med å samla inn stoff? Sjølvsagt ikkje det. Einaste føremon eg kan sjå me verkeleg skal få nytte av er at kyrkjelydane skal få eit Intranett. 

Som det er i dag – og eg bør vel presisere at eg berre skriv mine eigne meiningar – vert kyrkjelydane kynisk utnytta av dei som skal tene pengar. Enkelt og greit. At mange ikkje veit korleis dei skal laga nettsider, og ikkje minst at dei sjølv kan gjere det dei betaler andre for, tener desse kommersielle aktørane på.

Og kva kunne me ha brukt tretten millionar på? Det er det jo mange ting i ei kyrkje som vert prega av den offentlege fattigdomen, men no skal me vist få ei ny salmebok…. som mange kyrkjeverjer kjem til å få eit stort hovudpine av å skaffa!

 

Vegen til nynorsk (del 2)

Ivar Aasen

Ivar Aasen – nynorsksen far

Eg har no skrive litt om bakgrunnen til interessa mi. Særleg i Indre Arna vart eg eksponert for nynorsk, og som eg allereie har kommentert hadde han mykje større innverknad på meg enn eg sjølv var klår over.

Sidan eg slutta der har eg skaffa meg norsk statsborgarskap. Eg har freista å integrerast så godt som mogeleg – og då meiner eg at skal ein verkeleg kjenna det det er å vere norsk, så kan ein godt setje seg inn i nynorsken. Her fin ein «sjelen». Det er annleis med bokmål.

Eg registrerer at ungdomane ikkje likar han, men eg synest dette er trist! Som kyrkjemusikar har eg lenge vore forkjempar for at dei skal bruka eiga språk. Eg mislikar dimed at dei har så mykje engelsk i gudstenestene. At dei og vender ryggen til nynorsken er sørgjeleg.

Desse ungdomane synest vel at nynorsk er for vanskeleg, men eg trår etter å lære han nettopp fordi han også krev noko av meg! Sjølvsagt veit eg at eg ikkje skriv han utan feil. Difor vil eg fortsetja med å skrive og lese nynorsk til dess eg meistrar han! Han gjev meg så mykje meir: eg føler meg «norsk» på ein heilt annen måte enn eg gjer på bokmål.

Me har då med eit skriftspråk å gjere. Eg snakkar ikkje til dagleg som eg skriv – men det gjer jo ikkje dei fleste heller. Her treng eg ikkje unnskylde meg for noko. Om desse bokmålsglade ungdomane berre skulle høyra korleis dei sjølv snakkar, så vil dei etter kvart måtte sannkjenne dei og snakkar nynorsk – og i mykje større grad enn dei faktisk snakkar bokmål! Samstundes dei legitimerer min måte å bruke norsk på, stadfestar dei dimed han er ein viktig del av deira kultur.